İçeriğe geç
Arabuluculuk

Dava Şartı Arabuluculuk Hangi Uyuşmazlıklarda Zorunludur?

İş, ticari, tüketici, kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk; süreler ve başvuru usulü.

5 Kasım 20262 dk okumaAv. Serhat Özyılmaz

Bazı uyuşmazlıklarda mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmak kanunen zorunludur. Bu durumda arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğu sebebiyle başka bir işlem yapılmaksızın usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun md. 18/A).

Arabuluculuğun zorunlu olduğu başlıca uyuşmazlıklar

  • İş uyuşmazlıkları: Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepleri (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3).
  • Ticari davalar: Konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları (TTK md. 5/A).
  • Tüketici uyuşmazlıkları: Kanunda belirtilen parasal sınırlar içinde tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklar.
  • Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar: İlamsız icra yoluyla tahliye hariç olmak üzere kira bedeli, tespit, tahliye ve alacak talepleri.
  • Ortaklığın giderilmesi: Taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi.
  • Kat mülkiyeti ve komşuluk hukuku uyuşmazlıkları (6325 sayılı Kanun md. 18/B).

Başvuru ve süreç

Başvuru, uyuşmazlık konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro yoksa görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Arabulucu büro tarafından listeden belirlenir; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o arabulucu görevlendirilir.

Arabulucu, genel kural olarak başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hallerde en fazla bir hafta uzatılabilir. Ticari uyuşmazlıklarda süre altı hafta olup en fazla iki hafta uzatılabilir.

Anlaşma ve anlaşamama

Taraflar anlaşırsa, avukatları ve arabulucu tarafından imzalanan anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk uyuşmazlıklarında ise anlaşma belgesi için sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenerek dava açılır. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.

Taraflardan biri geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmazsa, son tutanakta bu durum belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. Arabuluculuk ücretini arabuluculuk ücreti hesaplama aracımızla öğrenebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebileceğinden somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.